Przejdź do treści głównej
Gotówka dla Twojej firmy?
Pokryj nagłe wydatki firmowe bez kredytu i stresu. Weź gotówkę na firmę. 100% online, bez formalności!
Załóż konto

Kontrola PIP: co sprawdzić w umowach?

8 min
Kamila Świątek
19.10.2026 r.
Współpracujesz z podwykonawcą, który wystawia Ci faktury? A może ktoś pomaga w firmie na zleceniu? Warto sprawdzić nie tylko podpisaną umowę, ale też to, jak ta współpraca wygląda na co dzień. Właśnie na to patrzy Państwowa Inspekcja Pracy, czyli PIP.

Czy PIP może uznać B2B za etat?


Tak. Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy. Mówiąc prościej: może potwierdzić, że dana osoba w rzeczywistości pracuje jak pracownik, choć ma zlecenie lub działa jako osobna firma. Najpierw muszą zostać spełnione warunki opisanej niżej procedury.

Nie oznacza to końca B2B, czyli współpracy między firmami. Prawidłowe umowy nadal można zawierać. Reforma zmieniła narzędzia kontroli, a nie podstawową zasadę: liczy się treść umowy i rzeczywisty sposób pracy. Szczegóły wyjaśnia PIP w informacji o nowych zasadach kontroli umów. 


Na co PIP patrzy przy sprawdzaniu umowy?


Podstawą jest art. 22 Kodeksu pracy. Chodzi o pracę za wynagrodzeniem, wykonywaną na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w wyznaczonym przez niego miejscu i czasie. PIP opisuje te cechy stosunku pracy.

Przy przeglądzie umów zadaj sobie kilka prostych pytań, które przedstawiliśmy w tabeli na końcu artykułu. 

Przykład: wykonawca ma własną działalność, ale codziennie pracuje według grafiku firmy i wykonuje bieżące polecenia kierownika. Sama faktura nie rozstrzyga, że jest to prawidłowa współpraca B2B. Trzeba przyjrzeć się całej sytuacji.

To nie jest test, w którym jedna odpowiedź przesądza o wyniku. Sam stały klient czy ustalony termin wykonania usługi nie oznacza jeszcze etatu. Wątpliwości warto omówić z prawnikiem prawa pracy.


Jak wygląda kontrola krok po kroku?


1. Sprawdzenie faktów. Inspektor analizuje dokumenty i sposób wykonywania pracy. Przed wydaniem polecenia strony mają możliwość przedstawienia swojego stanowiska.

2. Polecenie poprawy. Gdy stwierdzi nieprawidłowości, może wydać pisemne polecenie ich usunięcia i wskazać termin. Polecenie może dotyczyć zasad wykonywania umowy lub niezawarcia umowy o pracę.

3. Dalsze postępowanie. Jeśli polecenie dotyczące niezawarcia umowy o pracę nie zostanie wykonane, okręgowy inspektor może wydać decyzję o istnieniu stosunku pracy. Może też skierować sprawę do sądu.

Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu pracy w ciągu miesiąca od jej doręczenia, za pośrednictwem okręgowego inspektora pracy. Zasady wynikają z ustawy zmieniającej uprawnienia PIP. Bez wcześniejszego wyroku sądu nie znaczy więc: bez prawa do odwołania. Przeczytaj pouczenie dołączone do decyzji.


Co daje 12 miesięcy na poprawę umów?


Przepisy przewidują szczególne zwolnienie z odpowiedzialności za wykroczenie polegające na zastąpieniu etatu umową cywilnoprawną. Dotyczy ono sytuacji sprzed wejścia nowych zasad, w których praca spełniała cechy stosunku pracy, a firma dobrowolnie zawrze umowę o pracę w przewidzianym terminie.

Termin ten upływa 8 lipca 2027 r. Warunki określa art. 16 ustawy o zmianie przepisów PIP.

To nie jest rok bez kontroli ani automatyczne anulowanie składek, podatków i roszczeń pracownika. Ewentualne rozliczenia za wcześniejsze okresy trzeba ocenić osobno z prawnikiem i księgowością.


Czy warto czekać z przeglądem do 2027 r.?


Nie odkładaj porządkowania umów tylko dlatego, że słyszysz o planach kontroli na kolejny rok. Nowe uprawnienia już obowiązują. Kontrola może zacząć się z inicjatywy PIP albo po zgłoszeniu nieprawidłowości. Wyjaśniają to odpowiedzi ministerstwa na pytania o reformę PIP.

Przepisy rozszerzyły też wymianę informacji między PIP, ZUS i administracją skarbową. Nie oznacza to, że każda firma korzystająca z B2B narusza prawo.


Co przygotować przed kontrolą?


Zbierz umowy i ustalenia. Przygotuj aktualne umowy, aneksy, zakresy zleceń, faktury i potwierdzenia rozliczeń. Zależnie od współpracy przydatne mogą być też grafiki, potwierdzenia wykonania prac czy uzgodnienia mailowe.

Sprawdź codzienną praktykę. Porównaj dokumenty z tym, jak rzeczywiście zlecacie i wykonujecie pracę. Sama zmiana nazwy umowy nie wystarczy, jeśli sposób pracy pozostanie bez zmian.

Ustal, co trzeba poprawić. Omów wątpliwości z prawnikiem i osobą, która prowadzi sprawy kadrowe. Chodzi o dopasowanie umowy do rzeczywistej współpracy, nie tylko o poprawienie zapisów na potrzeby kontroli.


Jak zaplanować wydatki i zachować gotówkę?


Najpierw ustal prawidłowe zasady współpracy. Potem policz z księgowością przyszłe wydatki: wynagrodzenia, składki, obsługę kadrową i ewentualny zakup wyposażenia. Nie wybieraj rodzaju umowy wyłącznie dlatego, że wydaje się tańsza.

Przejrzyj też pozostałe opłaty. Wskazówki, jak obniżyć koszty w małej firmie, pomogą znaleźć oszczędności bez rezygnowania z potrzebnego sprzętu czy usług.

Osobno zapisz daty wpływów od klientów i daty płatności. Duża sprzedaż nie zawsze oznacza pieniądze dostępne dzisiaj. Dlatego warto wiedzieć, dlaczego firma zarabia, a na koncie brakuje pieniędzy. 


Jak Fakturatka.pl może wesprzeć bieżące wydatki?


Przy planowaniu zwykłej pracy firmy masz trzy możliwości. Dobierz je do tego, czy czekasz na pieniądze od klienta, potrzebujesz pożyczki, czy chcesz sfinansować zakup. Poniższe opcje dotyczą nowych zakupów i bieżącej pracy firmy, nie finansowania kar czy zaległości po kontroli.

1. Zamiana faktury na gotówkę

Masz wystawioną fakturę za zakończone zlecenie, ale klient zapłaci dopiero za 30 dni? Możesz sprawdzić zamianę faktury na gotówkę i wcześniej wykorzystać środki, np. na materiały do kolejnej pracy. Chodzi o Twoją fakturę sprzedażową dla innej firmy, z przyszłym terminem płatności. Zobacz, jakie faktury można zamienić na gotówkę.

2. eGotówka, czyli szybka pożyczka dla firmy

Potrzebujesz pieniędzy na konto na kilka bieżących wydatków, np. paliwo, czynsz i wynagrodzenia? Gotówka na firmowe wydatki w formie eGotówki to pożyczka, a nie zamiana faktury na gotówkę. Nie wymaga faktury sprzedażowej do sfinansowania. Więcej przykładów znajdziesz w tekście na co możesz wziąć pieniądze dla firmy.

3. Zakupy firmowe na raty

Planujesz zakup laptopa, narzędzi lub wyposażenia stanowiska pracy? Możesz sprawdzić zakupy firmowe na raty. Po akceptacji finansowania Fakturatka opłaca krajowego dostawcę, a Twoja firma spłaca zakup zgodnie z harmonogramem. Limit finansowania zakupów wynosi nawet 50 000 zł . Szczegóły opisuje poradnik jak rozłożyć firmowy zakup na raty.

Każda z tych opcji wymaga oceny wniosku. Przed decyzją porównaj dostępną kwotę, całkowity koszt i zasady spłaty. Te rozwiązania mogą pomóc opłacić bieżące wydatki, ale nie zastępują prawidłowych umów ani planu płatności.

Najpierw uporządkuj umowy, potem zaplanuj bieżące płatności. Jeżeli chcesz zostawić pieniądze na codzienną pracę firmy, porównaj rozwiązania Fakturatka.pl.

Artykuł ma charakter informacyjny. Ocenę konkretnej umowy i skutków jej zmiany omów z prawnikiem oraz księgowością.
Co sprawdzić?
O co konkretnie zapytać?
Co sprawdzić?
Godziny i miejsce
O co konkretnie zapytać?
Kto je wyznacza: Twoja firma czy wykonawca?
Co sprawdzić?
Bieżące polecenia
O co konkretnie zapytać?
Czy kierujesz codzienną pracą tej osoby jak przełożony?
Co sprawdzić?
Osobiste wykonywanie pracy
O co konkretnie zapytać?
Czy ta osoba musi wykonywać pracę osobiście?
Co sprawdzić?
Organizacja i ryzyko
O co konkretnie zapytać?
Kto organizuje pracę i ponosi ryzyko związane z jej wykonaniem?

Najczęstsze pytania

Czy każda umowa B2B oznacza ryzyko etatu?+
Nie. Samo wystawianie faktur ani współpraca z jednym klientem nie przesądzają o etacie. Liczy się cały sposób wykonywania pracy.
Czy brak pracowników wyklucza kontrolę PIP?+
Nie. Także firma bez pracowników na etacie może być kontrolowana w zakresie pracy wykonywanej przez osoby na innych umowach, w tym na B2B.
Czy wystarczy zmienić zapisy w umowie?+
Nie, jeśli codzienna praca wygląda inaczej. Dokumenty i rzeczywiste zasady współpracy muszą do siebie pasować.
Czy 12 miesięcy na poprawę oznacza brak wszystkich kar?+
Nie. To zwolnienie z odpowiedzialności za określone wykroczenie, po spełnieniu warunków ustawy. Nie oznacza anulowania wszystkich skutków wcześniejszej współpracy.

Artykuł pod weryfikacją merytoryczną

Kamila Świątek

Menadżer zespołu dosprzedaży z 13-letnim stażem w sprzedaży, budowaniu i rozwijaniu efektywnych struktur handlowych. Specjalizuje się w zarządzaniu zespołami, wyznaczaniu celów, analizie wyników oraz wdrażaniu strategii zwiększających sprzedaż i zaangażowanie pracowników. Ceniona za umiejętność motywowania oraz partnerskie podejście do współpracy. Poza pracą pasjonatka kryminałów – szczególnie ceni złożone intrygi i dobrze skonstruowane postacie, co znajduje odzwierciedlenie w analitycznym podejściu do wyzwań zawodowych.
więcej treści od autora